Shan dal oo Muslimiin ah ayaa Israel uga digay in ay qabsato magaalada Gaza

Golaha wasiirada ammaanka Israel ayaa isku raacay qorshe lagu qabsanayo magaalada Gaza kaas sii kordhiyay khilaafka hadda ka taagan dagaalka ka socda Gaza.

Magaalada Gaza waxay ku taal qeybta Waqooyiga. Dagaalka ka hor waxay aheyd meesha ugu dadka badan, waxaa ku noolaa malaayiin reer Falastiin ah.

Qaramada Midoobay waxay ka digtay tallaabada Israel iyadoo sheegtay in ay keeneyso "dad badan oo si xoog leh lagu barakiciyo" iyo "dad badan oo la dilo". Xamas waxay ballanqaaday in ay si xoog leh isaga celin doonto.

Dalal badan oo caalamka ah ayaa jawaab ka bixiyay go'aankan gaar ahaan dunida Muslimka. Dalalka Islaamka ayaa ku tilmaamay in ay tahay tallaabo kaga sii dareysa xaalada bani'aadannimo ee hadda jirta.

Dalal ay ka mid yihiin Sucuudiga, Pakistan, Qatar, Kuwait iyo ururka Islaamka ee OIC ayaa ku tilmaamay in tani ay xadgudub ku tahay qeynuunka caalamiga, sidoo kalena ay caqabad ku tahay xalka labo wadan. OIC waxay kaloo sheegeen in tani ay tahay dagaal toos loogu qaaday dadka reer Falastiin.

Sucuudiga

Sucuudiga si weyn ayuu u dhaleeceeyay go'aanka Israel. Waxay sheegeen in ay taasi kordhineyso macluusha Gaza sidoo kalena ay tahay isir-sifeyn loo geysanayo dadka reer Falastiin.

Sida lagu sheegay qoraal ka soo baxay wasaarada arrimaha dibadda Sacuudiga, "Hadii bulshada caalamka iyo golaha ammaanka aysan degdeg u joojin weerarada iyo xadgudubka Israel, waxay taasi dhaawaceysaa mabaadi'da caalamiga iyo shariga, waxayna khatar ku tahay nabada gobolka iyo tan caalamka, waxayna abuureysaa xaalado dhiirogelinaya xasuuq iyo barakicin qasab ah".

Sucuudiga waxay waxay kaloo sheegeen, "Adduunka waa inuu qaataa go'aamo xooggan oo lagu joojinayo dambiyada Israel, laguna dhameynayo dhibaatada bani'aadannimo ee ay wajahayaan shacabka Falastiin".

Qadar

Qadar ayaa sidoo kale dhaleeceysay qorshaha Israel. Wasiirka arrimaha dibadda waxa uu sheegay in go'aankan uu kaga sii darayo xaalada bani'aadaanimo iyo sidoo kale wuxuu wiiqayaa dadaalada xabadjoojinta.

"Israel waxay sii wadaa in ay jabiso qeynuunka caalamiga iyadoo cuntada u adeegsaneysa sida hubka dagaalka, waxayna si toos ah macluul u gelineysaa rayidka," ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay wasaarada arrimaha dibadda.

Pakistan

Raysalwasaaraha Pakistan, Shahbaz Sharif, ayaa sheegay in go'aankaas uu qeyb ka yahay dagaalka lagu hayo shacabka Falastiin kaas oo kaga sii daraya xaalada bani'aadannimo, wuxuuna burburinayaa rajo kasta oo la xiriirta in la helo nabad.

Wuxuu sheegay, "Waa in aan iloowin waxa keenay musiibada oo ah mudada dheer ee Israel ay sharcidarada ku haysatay dhulka Falastiin. Ilaa inta dhulkaas xoogga lagu haysto, nabad ma jireyso."

Sharif wuxuu sidoo kale sheegay, "Waxaan bulshada caalamka ka dalbaneynaa in ay degdeg u soo dhexgasho si loo joojiyo gardarada Israel ee aan loo baahneyn, si loo xaqiijiyo badqabka rayidka aan waxba galabsan, in la gaarsiiyo gargaarka ay u baahan yihiin shacabka Gaza".

Kuwait

Kuwait waxay ku tilmaantay qorshaha Israel in uu xadgudub ku yahay qeynuunka caalamiga. Waxay sheegtay in uu dhawacyo suuragalnimada in la helo labo dal oo Falastiin iyo Isreal ah.

Qoraal ka soo baxay wasaarada arrimaha dibadda Kuwait ayaa lagu sheegay in looga baahan yahay Golaha Ammaanka iyo bulshada caalamka mas'uuliyad. "Golaha Ammaanka iyo Bulshada Caalamka waa in ay fuliyaan mas'uuliyadooda ah in ay joojiyaan tallaabooyinkan bani'aadannimada ka baxsan, lana furo xuduudaha si gargaarka u gaaro Gaza, loona soo afjaro siyaasada Israel ee macluul gelinta dadka iyo isir-sifeynta".

Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC)

Ururka Iskaashiga Islaamka waxa uu sheegay in qorshooyinka dib loogu qasbanayo Gaza, laguna barakicinayo Falastiiniyiin aad u badan ay kaga sii dareyso xaalada bani'aadannimo ee hada jirta.

Qoraal ka soo baxay ururka ayaa lagu sheegay in qorshaha dib loogu qabsanayo Gaza, laguna barakicinayo dadweynaha Falastiin uu xaalada hadda jirta kaga sii darayo.

"Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay waa in ay qaadaan tallaabo adag oo lagu hirgelinayo xabadjoojin guud oo waarta si loo xaqiijiyo in uusan go'in gargaarka iyo sahayda kale ee muhiimka u ah qeyb kasta oo Gaza ah".

Ururka OIC waxay kaloo sheegeen, "Bulshada caalamka waa in ay qaadaa tallaabooyinka muhiimka u ah joojinta dhulka Israel xooga ku qaadaneyso si Falastiin ay dib ugu hesho madaxbannaanida dhulkii laga qabsaday ilaa iyo 1967-dii iyo sidoo kale dal madaxbannaan oo caasimadiisu tahay Jerusalem".

Turkiga

Wasaarada Arrimaha Dibada Turkiga ayaa su'aalo ka keentay waxa ka dambeeya go'aanka Israel, waxayna sheegtay in go'aankaas uu xadgudub ku yahay xuquuqda aadanaha shacabka Falastiin.

"Ujeedka Isreal waa in si xoog leh Falastiiniyiinta looga barakiciyaa dhulkooda".

Muxuu yahay qorshaha Israel?

Qoraal ka soo baxay xafiiska raysalwasaaraha Israel ayaa lagu sheegay in ciidamada IDF ay u diyaargaroobaan in ay la wareegaan magaalada Gaza.

Netanyahu wuxuu golaha wasiirada ka horsheegay in uu doonayo in Israel maamusho Gaza oo dhan. Qorshahiisa cusub waxa uu ku sheegay oo kaliya Gaza.

Wariyaha BBC ee bariga Dhexe, Hugo Bachega, waxa uu sheegayaa in Gaza oo lala wareego ay tahay tallaabada ugu horeysa oo Gaza oo dhan lagu qabsanayo.

Xamas waxay ku tilmaantay qorshaha "Dambi cusub oo dagaal", waxayna ka digtay in ay noqoneyso mid aan fudeyn.

Israel waxay diiday dhaleeceynta caalamiga

Israel waxay diiday dhaleeceynta caalamiga. Wasiirka difaaca Israel Katz waxa uu sheegay in dalalka cambaareynaya uguna hanjabaya cunaqabateynta in aysan "daciifin karin kalsoonideena."

Waxa uu sheegay, "Cadawgeena waa ka awood badanahay, si weyn ayaana u dhaawaceynaa."

Qorshaha Israel waxaa cambaareeyay dalalka Britain, Faransiiska, iyo Canada halka Jarmalkana ay hakiyeen qalabka militeri.