Masraxiyaddii ugu horreysay nooceeda oo laga sameeyay casrigii Islaamka kahor oo Sacuudiga lagu soo bandhigay

Masraxiyaddii ugu horreysay ee nooceeda oo lagu soo saaro gudaha Sacuudi Carabiya ayaa bandhigga furitaanka laga sameeyay magaalada Riyadh - qeyb ka mid ah qorshaha hammiga weyn ee dhaxal sugaha Maxamed bin Salmaan ee ah in Boqortooyada loo bedelo waa cusub, dhaqaale iyo bulsho ahaan.

Zarqa Al Yamama waa sheekada haweeney indho buluug ah lahayd oo hibo u lahayd eegidda mustaqbalka xilligii Islaamka kahor.

Saadaalinteeda khatarta ayaa waxaa iska indho tiray qabiilkeeda – waa sheeko caalamka lala barbardhigi karo sida uu qabo Ivan Vukcevic, oo ah madaxa aflaamta Carabta. Shirkadda ayaa laga aasaasay Switzerland si ay dadka uga caawiso wax jilidda iyo in muusikada casriga ah lagu dhigo Bariga Dhexe.

"Iyadoo udub-dhexaadka sheekada ay tahay geesiyad lahayd haddiyad saadaalin ah, una ololeyneysa sabab iyo jaceyl xitaa haddii nafteeda halis ay ku tahay," ayuu yiri, isagoo ku tilmaamay in wax ay wajahaan oo ay ka war hayaan ay u tahay dad badan oo Carabiga ku hadla.

Markii ugu horreysay ee lasoo jeediyay in masraxiyad cusub lagu sameeyo af Carabi labo sano kahor, Mr Vukcevic iyo shirkaddiisa ayaa marka hore arrintaas la yaabay.

Waxay la yaabeen sida luqadda Carabiga, oo dhanka midig ilaa bidix loo qoro, la waafajin karomuuskikada reer-Galbeedka oo bidix ilaa midig loo qoro. Balse isbeddelka lagu sameeyay Carabiga ayaa gacan ka geystay xallinta arrinta.

Heesta waxaa qoray abwaanka Sacuudiga u dhashay ee Saleh Zamanan, halka muusikada uu curiyay Lee Bradshaw oo Australia u dhashay.

"Markaan soo koobo sidaan u fahmay, waxay ahayd masraxiyad Galbeedka loogu talogalay balse saameyn ku leh Carabiga gaar ahaan muusikada Sacuudiga," ayuu yiri Mr Bradshaw.

Wuxuu sheegay inuu adeegsaday Tayada muusik ee gabayga Mr Zamanan oo aasaas looga dhigayo muusikada.

"Waxaan dhabtii bilaabay hannaanka dahn aniga oo muusik u sameynaya qeyb walba oo gabayga ka mid ah oo aan masraxiyadda u adeegsannay. Taasina waxay aasaas u noqotay dhammaan heesta," ayuu yiri.

Fannaanadda reer Britain Sarah Connolly ayaa ku jileysa doorka Zarqa Al Yamama waxayna sheegtay inaysan habeenno dhan hurdin iyadoo ka walwaleysa ku heesidda Carabiga. Waxay bilooyin ku bixisay la shaqeynta macallin luqadda Sacuudiga dadka bara.

"Waxaan dareemay dhegeysiga muusikada Lee oo si qurux badan loo aqoonsan karo oo Carabi badan uu ka dhex muuqdo.

Paolo Petrocelli, oo haatan ah madaxa masraxiyadda Dubai, ayaa door muhiim ah ka qaatay in bandhiggan laga sameeyo Bariga Dhexe wuxuuna sheegay in sameynta Zarqa Al Yamama uu qeyb ka yahay horumar weyn oo gobolka ka socda.

Wuxuu sheegay in gobolka Gacanka dhan uu ka dhex curtay tiyaatarta masraxiyaddan taasoo ka tarjumeysa rabitaanka badan ee loo hayo bandhiggan.

Guryo masraxyada lagu soo bandhigo ayaa ku yaalla Qaahira, Dimishiq, Muscat iyo Dubai Sacuudi Carabiya ayaana haatan sidoo kale sameynaya iyadoo qeyb ay ka tahay dib u horumarinta taariikhda degmada Diriyah ee Riyadh ku taalla.

Malagashiga Sacuudiga ee horumarinta dhaqankiisa gobolka waxay la mid tahay tan uu dadaalka ku bixiyay cayaaraha iyo qeybaha kale. Shakina kuma jiro in isbeddel weyn uu jiray waxaana arrintan aad usoo dhoweeyay dadka reer Sacuudiga.

Xafiisyada, jaamacadaha iyo meelaha lagu madadaasho, ragga Sacuudiga iyo haweenka ayaa haatan si xor ah isugu milan, iyadoo wax booliis ah uusan soo faragelin.

Riyadh ayaa haatan martigelisa bandhigyo badan oo madadaalo oo lacago badan ay ku baxaan sanad walba, iyadoo soo jiidata xiddigaha ugu waaweyn dunida Carabta iyo adduunkaba, tanoo caksi ku ah 10 ama 20 sano kahor sidii ay ahayd markaasoo bandhigyada bulshada dhexdeeda ay ahaayeen wax dhif iyo naadir ah.

Balse Sacuudiga cusub ayaa waxaa laga horkeenay cambaareyn baahsan oo ku aaddan la'aanta xorriyatul qolka, muddooyin dheer oo xabsi ah oo lagu riday tiro Sacuudiyaan ah oo baraha bulshada afkaartooda kusoo bandhigay.

Dilkii ba'naa ee loo geystayna weriyihii Sacuudiga Jamal Khashoggi sanadkii 2018 weli wuxuu taariikh madow ku yahay sumcadda Boqortooyada iyo dhaxal-sugaha qudhiisa.

Waxaa sidoo kale muran dhaliyay go'aankii xiddigaha caanka ah, sida xiddigga Portugal u dhashay ee Ronaldo, inay ka dheelaan gudaha Sacuudiga. Kooxaha u dooda xuquuqda aadanaha ayaa arrintan ku tilmaamay mid cayaaraha loo adeegsanayo in Sacuudiga laga sii jeediyo indhaha caalamka. Eedeymo kuwan la mid ah ayaa loo jeediyay bandhigyadan madadaalada iyo dhaqanka.