You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.
Maxay yihiin qodobbada heshiiska lagu joojinayo dagaalka Qasa ee gabagabada ku dhow
Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa wareysi uu Axaddii siiyey Axios wuxuu ku sheegay in wadahadallada qorshihiisa lagu soo afjarayo dagaalka Qaza ay ku jiraan "marxaladihii ugu dambeeyay," isagoo caddeeyay in heshiis suurtagal ah uu u gogol xaarayo nabad ballaaran oo ka dhacda Bariga Dhexe.
Trump ayaa intaa ku daray "Dadku way isku yimaadeen si heshiis loo gaaro, balse waa in aan dhab ahaan gaarnaa" ayuu yiri isaga oo xusay in dalalka Carabta "ay si cajiib ah u wada shaqaynayeen" iyo in Xamaas ay muujisay inay diyaar u tahay inay wadahadal ayadoo dhexdhexaadiyeyaal sii maraysa.
Isaga oo hadalkiisa sii wata waxa uu yiri: "Dunida Carabtu waxa ay doonaysaa nabad, Israa'iil waxa ay doonaysaa nabad, Bibi (Netanyahu) waxa uu doonayaa nabad".
Trump ayaa sharraxay in qorshihiisa uusan ku koobneyn joojinta dagaalka Qaza oo kaliya, balse uu ujeedkiisu yahay inuu dib u bilaabo dadaallada nabadeed ee gobolka. Waxa uu yiri, "Haddii aan tan gaarno, waxay u noqon doontaa maalin weyn Israa'iil iyo Bariga Dhexe, tani waxay noqon doontaa fursaddii ugu horreysay ee nabadda dhabta ah ee gobolka. Laakiin marka hore, waa inaan sameynaa".
Sida laga soo xigtay mareegaha Mareykanka, ergeyga Mareykanka Steve Witkoff iyo wiilka uu soddogga u yahay Trump ahna la taliyaha Jared Kushner ayaa Axaddii New York kula kulmay ra'iisul wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu, si ay u soo afjaraan farqiga u dhexeeya Washington iyo Tel Aviv. Trump ayaa lagu wadaa in uu aqalka cad kula kulmo Netanyahu fiidnimada Isniinta.
Sida laga soo xigtay Axios, ilo xog ogaal ah ayaa tilmaamaya in khilaafka ugu weyn ee u dhexeeya Maraykanka iyo Israa'iil uu ku saabsan yahay qodobka hub ka dhigista ee Xamaas, kaas oo Israa'iil ay dalbanayso in la sii wado, iyo sidoo kale doorka maamulka Falastiiniyiinta ee maamulka Qaza ka dib dagaalka, taas oo Netanyahu u arko "khad cas".
Qodobbada ugu muhiimsan ee qorshaha dagaalka lagu joojinayo
Sida laga soo xigtay Axios, qorshaha Trump wuxuu ka kooban yahay 21 qodob, oo ay ku jiraan:
- In la sii daayo dhammaan la haystayaasha harsan 48 saacadood gudahooda ee xabbad joojinta.
- Xabbad joojin joogto ah iyo ka bixitaanka Israa'iil tartiib tartiib ah ee dhammaan marinka Gaza.
- Sii deynta ku dhawaad 250 maxaabiis iyo maxaabiis Falastiiniyiin ah oo xabsi daa'in ku jiray, iyo ku dhawaad 2,000 oo maxbuus oo la qabtay tan iyo 7-dii Oktoobar.
- Samaynta hanaan ku meel gaar ah oo lagu maamulo Qaza oo aanay ku jirin Xamaas, oo ka kooban gole caalami ah iyo Carab, kaasoo wakiil ka ah Maamulka Falastiiniyiinta, oo ay weheliso dawlad khubaro ah oo maxalli ah.
- In la sameeyo ciidamo isku dhaf ah oo suga ammaanka oo ka kooban Falastiiniyiin iyo askar ka kala socota dalalka Carabta iyo Islaamka.
- Maalgelinta Carabta ee maamulka cusub ee Qaza iyo dib u dhiska.
- Hub ka dhigista Xamaas iyo in la burburiyo godadka iyo hubka culus.
- Cafiska xubnaha dhaqdhaqaaqa ee ka tanaasula rabshadaha.
- Ballanqaadka Israa'iil ee ah in aan lagu darin Daanta Galbeed ama qayb ka mid ah Qaza, iyo ballan qaad ah in la furo waddo dhab ah oo loo maro dhismaha dowlad Falastiin yeelato ka dib markii ay dib u habeyn ku sameyso maamulka Falastiin.
- Ballanqaadka ah inaan la weerarin Qatar mustaqbalka.
Dhanka kale, Xamaas ayaa ku dhawaaqday inaysan wax talo soo jeedin ah oo cusub ka helin dhexdhexaadiyeyaasha Qatar iyo Masar, waxayna xaqiijisay in wada-hadallada la hakiyay tan iyo markii la isku dayay in lagu dilo hoggaamiyeyaashooda isku daygaas oo Dooxa ka dhacay saddex toddobaad ka hor.
Si kastaba ha ahaatee, dhaqdhaqaaqa ayaa xaqiijiyay inuu diyaar u yahay inuu tixgeliyo soo jeedin kasta oo lagu soo bandhigo dhexdhexaadiyeyaasha "si wanaagsan oo mas'uuliyad ku jirto, iyadoo la ilaalinayo xuquuqda qaranka ee dadka Falastiiniyiinta".
Golaha amaanka ee QM oo qabanaya kulan arrinta Falastiin looga hadlayo
Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa Isniintan yeelanaya kulankoodii guud ee billaha ahaa ee looga hadlayay arrimaha Falastiin, iyadoo xubnaha ugu horreyn ay warbixin ka dhageysanayaan Ramiz Alakbarov, ku xigeenka xiriiriyaha gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan hannaanka nabadda ee Bariga Dhexe.
Kalfadhiga guud waxaa xigi doona fadhi wadatashi ah oo irduhu u xiran yihiin.
Dhinaca kale, Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu ayaa Isniinta Washington kula kulmi doona Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump.
Kulankan ayaa imaanaya maalmo kadib markii Trump uu daaha ka qaaday qorshe ka kooban 21 qodob oo ujeedadiisu tahay in lagu soo afjaro dagaalka Marinka Qaza, xilli uu wadahadalo la yeeshay hogaamiyayaasha Carabta iyo kuwa Islaamka, kuwaasoo dhinac socday shirarkii Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ee New York.
Trump waxa uu ka dhawaajiyay in "wax cajiib ah" ay ka dhici doonaan wadahadalada xasaradda ee Bariga Dhexe, isaga oo intaa ku daray qoraal uu soo dhigay bartiisa bulshada ee Truth Social, "Waan ka dhabayn doonaa."
Trump ayaa wariyaasha ugu sheegay Washington Jimcihii, "Waxaan u maleynayaa inaan heshiis ka leenahay" Qaza, halka Netanyahu uu ka hor ballan qaaday golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay inuu "fulin doono howlgalka" soo afjarida dagaalka Israa'iil ee marinka Qaza.
Dhanka kale, Adnan Abu Hasna, oo ah lataliyaha dhanka warbaahinta ee hay'adda Qaramada Midoobay u qaabilsan gargaarka iyo shaqada ee qaxootiga Falastiin (UNRWA), ayaa ka digay in xaaladda magaalada Qaza ay ku wajahan tahay waxa uu ku tilmaamay "Sunami bini'aadantinimo oo weyn", isagoo ku tilmaamay arrinta halkaas ka dhacday inay tahay "xaalad waali ah."
Abu Hasna ayaa BBC-da u sheegay in ku dhawaad nus milyan qof ay weli ku xayiran yihiin gudaha magaalada "meel aan ka badnayn siddeed kilomitir oo laba jibaaran," iyadoo uu si buuxda u burburay nidaamka bini'aadantinimo, oo ay ku jiraan adeegyada caafimaadka iyo gargaarka iyo kaabayaasha aasaasiga ah.
Waxa uu tilmaamay in gaadiidka gargaarka ee UNRWA ee ka baxsan Marinka Qaza laga hor istaagayo inay galaan, halka hay'adda ay haysato dhaqaale xumo lagu qiyaasay 200 oo milyan oo dollar, taasoo khatar ku ah inay hoos u dhigto hawlaheeda guud ee dhammaan goobaha ay ka shaqeyso.
Abu Hasna waxa uu sharaxay in ciidamada Israa'iil ay sii wadaan in ay gudaha u galaan magaalada, halka daraasiin qoys ay ku xayiran yihiin "Qaybo yar yar" oo ay adag tahay in ay ka baxaan "iyaga oo aan naftooda halis gelin".
Marka laga hadlayo koonfurta Marinka Gaza, waxa uu xusay in 1.2 milyan oo qof ay hore ugu nool yihiin dhul aan ka badnayn 35 kilomitir oo laba jibbaaran, isaga oo ka digay in "ku dhawaad hal milyan oo qof oo kale lagu riixo aagga ay abuuri doonto dad gaadhaya 70,000 oo qof halkii kiiloomitir laba jibaaran".
Abu Xasna waxa uu sheegay in "macaluushu ay sidoo kale ku fiday Qaza ilaa gobollada dhexe iyo koonfurta, oo ay weheliyaan barakacayaal," isagoo carrabka ku adkeeyay in dhammaan nidaamka bini'aadantinimo uu "ku jiro xaalad burbur ah," iyo in tirada baabuurta xamuulka ah ee soo galaya Marinka ay si weyn hoos ugu dhacday ilaa dhowr iyo toban.
Wuxuu hadalkiisa ku soo gaba gabeeyay, "Hadda waxaa Qaza ka jirta xaalad caqli xumo ah, xaalad waali ah, gaadiidka xamuulka qaada ayaa ku sugan meel ka baxsan marinka, lamana oggola inay gudaha u galaan, iyadoo dadka ay ku sugan yihiin waddooyinka, waxaana gabi ahaanba burburay nidaamkii caafimaadka iyo bini'aadantinimada.