Farriintii ugu horreysay ee madaxweynaha cusub ee Iiraan u diray hoggaamiyaasha caalamka

Madaxweynaha cusub ee Iran, Masoud Pezeshkian, ayaa khudbadiisii ugu horeysay ka jeediyay shirka sanadlaha ah ee hogaamiyaasha caalamka ee golaha guud ee Qaramada Midoobay.

Mr Pezeshkian ayaa khudbadiisa u adeegsaday in uu Israa’iil ku eedeeyo in ay hurinayso colaadda bariga dhexe, waxa uuna dhaleeceeyay waxa uu ugu yeeray “dambiyada ka dhanka ah bini’aadantinimada” ee Israa’iil ka gaysanaso Lubnaan.

Pezeshkian, waxa uu sidoo kale sheegay in dalkiisa uu diyaar u yahay in uu soo afjaro ismariwaaga nukliyeerka ah ee kala dhaxeeya reer galbeedka.

(Madaxweynuhu – oo loo arkayey isbedel doon – waxa uu xilka la wareegay bishii July ka dib markii uu ku guuleystey doorasho uu ku helay tigidh uu xidhiidh wanaagsan la yeelanayo reer galbeedka.

Dhanka kale hogaamiyayaasha Israa’iil ayaa aad ugu farxay horumarka laga gaaray duullaanka ka dhanka ah Xisbullah ee ku billowday qarxinta aaladihii isgaarsiinta iyo kaydka hubka una gudbay duqeymo xooggan oo dhimasho iyo dhaawac leh.

"Maanta waxa ay ahayd hal-abuur aad u qurux badan...Kani waxa uu ahaa todobaadkii ugu xumaa ee Xezbollah ay soo marto tan iyo markii la aasaasay, natiijaduna iyagaa iska hadlaysa."

Gallant, ayaa sheegay in duqeymaha cirka ay ku burburiyeen kumannaan gantaal oo ay ku dhinteen muwaadiniin Israa’iili ah. Lubnaan ayaa dhankeeda sheegaty in Israa’iil ay dishay in ka badan 550 muwaadiniinteeda ah, oo ay ku jiraan 50 carruur ah.

Taasi waa ku dhawaad kala bar dadka Lubnaan ku dhintay hal bil oo dagaal u dhexeeyey Israa’iil iyo Xisbullah sanadkii 2006-kii.

Israa'iil waxay aaminsan tahay in weerar bahalnimo ah uu ku qasbi doono Xisbullah in uu sameeyo waxa uu rabo, taas oo keeni karta xanuun aad u badan oo hogaamiyahooda Hassan Nasrallah iyo xulafadiisa iyo taageerayaashiisa Iran ay go'aansadaan in qiimaha iska caabintu uu yahay mid aad u sarreeya.

Siyaasiyiinta Israa'iil iyo guud ahaan waxay u baahan yihiin guul. Ka dib ku dhawaad hal sano oo dagaal ah Qasa waxa ay noqotay dhul-gariir.

Xamaas ayaa si lama filaan ah u weerartay Israa’iil bishii Oktoobar ee la soo dhaafay. Israa’iiliyiintu uma ay arkin Xamaas khatar weyn, oo cawaaqib xun ka dhalan karta. Lubnaan way ka duwan tahay. Ciidamada Difaaca Israel (IDF) iyo sirdoonka Mossad ayaa qorsheynayay dagaalka xiga ee ka dhanka ah Xisbullah tan iyo markii dagaalkii ugu dambeeyay uu ku dhamaaday ismari waa 2006-dii.

Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu, ayaa aaminsan in weerarka hadda uu horumar weyn ka samaynayo ujeeddadiisa uu ku dhawaaqay ee ah inuu ka fogeeyo dheelitirka awoodda ee Hezbollah.

Waxa uu doonayaa in uu joojiyo gantaallada ay Xisbullah ku soo ridayso xadka Israa’iil. Dhanka kale, Milateriga Israa’iil ayaa sheegay in qorshuhu yahay in Xisbullah laga soo celiyo xudduudda iyo in la burburiyo xarumaha millatari ee khatarta ku ah Israa’iil.

Iyadoo duqeymaha cirka ee Israa'iil ay sii wadaan Lubnaan, dadka rayidka ah ee markii horeba la halgamayay inay wax noloshooda ka dib wiiqmidii dhaqaalha dalkaas ayaa wajahaya xanuun daran iyo hubanti la'aan. Cabsidu waxay ka gudubtaa jiidaha hore. Israa’iiliyiintu way ogyihiin in Xisbullah ay u geysan karto waxyeello ka sii daran tii sannadkii hore.

Mar sii horeysay Madaxweyne Biden ayaa u sheegay Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay in dagaal buuxa uusan cidna dani ugu jirin, xal dublamaasiyadeedna uu weli suurtagal yahay.

Xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay,Antonio Guterres, ayaa u sheegay hoggaamiyaasha isugu tagay magaalada New York in Lubnaan ay qarka u saaran tahay in dunidu aysan awoodin in ay aragto waddanku inuu noqdo “Gaza kale”. Dhanka kale, tiro badan ayaa sii wada inay ka qaxaan koonfurta Lubnaan iyo isku dayga in uu badbaado u raadsado meelo kale oo dalka ah.