سیګار: د نادولتي ټولنو پر وړاندې د طالبانو د تګلارو له کبله زرګونه نجونې له لومړنیو زدکړو بې برخې شوې

د افغانستان پر بیارغونه د امریکا ځانګړې څار-ادارې، سیګار، ویلي چې په نادولتي ټولنو کې د طالبانو لخوا د ښځو پر کار د لګېدلي بندیز له امله هغه نجونې له زدکړو بې برخې شوې، چې د امریکا د پرمختیايي ادارې په ملاتړ یې په پوهنیزو مرکزونو کې زدکړې کولې.

د سیګار په وینا، که څه هم د طالبانو حکومت تر شپږم ټولګي پورې نجونو ته د زدکړو رسمي اجازه ورکړې، خو دا چې په ځینو ولایتونو کې یې نادولتي ټولنو ته ویلي چې خپل پوهنیز پروګرامونه باید د دوی د پوهنې وزارت ته وسپاري، له امله یې لوی شمېر نجونې آن له لومړنیو زدکړو هم بې برخې شوې دي.

سیګار وايي، د امریکا نړیوالې پراختیايي ادارې (یو، اېس، ای، ډي) له ښوونځي بهر نجونو ته دا فرصت برابر کړی وو چې وکولی شي تر شپږم ټولګي پورې زدکړې وکړي. د دې بنسټ ښوونیز پروګرامونه د نجونو د ځواکمنولو سربېره، د لېرې پرتو سیمو ښوونکو سره هم مرسته کوله چې د تدریس اړین مهارتونه زده کړي، خو اوس په نادولتي بنسټونو کې د ښځو د کار له ممنوعیت سره دغه ښوونیز پروګرامونه هم بند شوي دي.

د یو، اېس، ای، ډي د زدکړې پروګرام د افغانستان په ۱۵ لېرې پرتو سیمو کې د کور درسي خونو په جوړولو او د زدکړې د چټکو پروګرامونو له لارې د زده کړې مهمې سرچینې او فرصتونه برابر کړي دي.

که څه هم د طالبانو حکومت اوس مهال نجونو ته تر شپږم ټولګي پورې د زدکړو اجازه ورکوي، خو سیګار وايي، په اپریل میاشت کې په کندهار او هلمند ولایتونو کې نادولتي موسسو ته خبر ورکړل شو چې خپل تعلیمي ټولګي وتړي.

د امریکا د ځانګړي مفتش دفتر وايي، نادولتي موسسو ته خبرداری ورکړل شوی چې خپلې چارې ځايي ادارو ته وسپاري.

یو، اېس، ای، ډي اوس په دې سیمو کې د خپل روزنیز پروګرامونه چې د زدکوونکو د ملاتړ لپاره پیل شوي وو، نه پلي کوي او د دې بنسټ یوې همکارې ادارې هم د هغو ۲۲۷ نجونو لپاره د زدکړې پروګرام پای ته رسولی چې له دې وړاندې د یواېس ایډ له نورو روزنیزو پروګرامونو فارغې شوې وې.

سیګار خبرداری ورکړی چې که طالبان د نادولتي بنسټونو له خوا د پیاوړتیا او روزنې پلي کېدونکو پروګرامونو مخه ونیسي نو د ۵۱۰ زره زدکوونکو او او ۱۷ زره ښوونکو برخلیک به له خطر سره مخامخ شي.

د سیګار د راپور له مخې، د امریکا نړیوالې پراختیايي ادارې تر اوسه په افغانستان کې پر خپلو تعلیمي پروګرامونو ۱۴۶ میلیونه ډالر لګولي دي او د طالبانو شفاهي امر کولای شي په لوړ لګښت دې پلي شوي پروګرام ته لوی ګوزار ورکړي.

له بلې خوا دغې ادارې يوازې په خپلو کرنيزو پروګرامونو ۳۰ ميليونه ډالره لګولي چې موخه یې له اقتصادي پلوه د ښځو پياوړي کول دي. دا د هغو پروګرامونو له ډلې دی چې په نادولتي بنسټونو کې د ښځو پر کار د بندیز له امله له لویو ننګونو او آن له ناکامۍ سره مخامخ کېدای شي.